"گردش - تور لحظه آخری"

تور لحظه آخری استانبول، تور لحظه آخری کیش، تور لحظه آخری گرجستان، تور لحظه آخری ارمنستان، تور اروپا

"گردش - تور لحظه آخری"

تور لحظه آخری استانبول، تور لحظه آخری کیش، تور لحظه آخری گرجستان، تور لحظه آخری ارمنستان، تور اروپا

پست ویژه تور لحظه آخری صربستان 2 آذر 96/ 4 شب از۲٫۲۹۵٫۰۰۰ تومان

پست ویژه تور 24 روزه اروپا نوروز 97/ (فرانسه، آلمان، اتریش، ایتالیا، یونان، ترکیه)

طبقه بندی موضوعی
تور تایلند تور تایلند تور آنکارا تورآنکارا بلیط هواپیما بلیط هواپیما قیمت بلیط قطار مشهد تهران قیمت بلیط قطار مشهد تهران رزرو هتل در مشهد رزرو هتل در مشهد تور ارزان استانبول یشنهادات شگفت انگیزی برایتان داریم تور استانبول تور استانبول تبلیغ متنی جهت اطلاع از تعرفه ها کلیک کنید

Code center

دریافت تور در تلگرام

آداب و رسوم مردم استان مرکزی

آداب و رسوم مردم استان مرکزی

مردم استان مرکزی با تکیه بر عناصر فرهنگ شامل ارزش ها، هنجارها، نهادها و آداب و رسوم سعی کرده اند از یک سو با انتقال فرهنگ به نسل جدید، موجب تقویت هویت ملی و محلی خود شوند و از سوی دیگر در ارتباط با فرهنگ های دیگر و بهره گیری از آموزه های دینی، سعی در بازسازی و تغییر فرهنگ خود کنند. فرهنگ عامهٔ مردم که جنبهٔ شفاهی آن بر جنبهٔ مکتوبش غالب است، سینه به سینه نقل می شود و به آیندگان منتقل می گردد. در مبحث فرهنگ استان به باورهای عامیانه، افسانه ها، ضرب المثل ها، ترانه ها، شیوهٔ غذا خوردن و لباس پوشیدن و برگزاری مراسم ها پرداخته می شود.

زبان و گویش های محلی
زبان رایج در استان مرکزی، فارسی است؛ اما مردم در برخی جاها به گویش های دری، ترکی، تاتی و خلجی صحبت می کنند. زبان ارمنی و بازماندهٔ زبان راجی نیز هنوز در برخی نقاط وجود دارد و در میان گویش های رایج در استان، گویش های لری، ارمنی و خلجی و در پاره ای نقاط ترکی در پیوند با گروه های قومی خارج از استان وجود دارند.

در جنوب شرقی استان یعنی محلات و دلیجان، به گویشی صحبت می شود که مردم محلی آن را « راجی » یا « رایجی » می نامند. گسترهٔ رواج این گویش، دهستان های جاسب، اردهال، کهکِ قم و شهرهای نراق و کاشان را در بر می گیرد واز سویی تا نطنز و اصفهان کشیده می شود. گویش تاتی نیز در روستاهای آمره، کهک و شاهواروق تفرش رواج داشته است و اکنون نیز در روستاهای وفس، فرک، گورچان و چهره قان شهرستان کمیجان به این گویش تکلم می کنند.

در بخش عمده ای از مناطق غربی و جنوبی استان، در مرز لرستان، به گویش لری با لهجه های « لری » و « لکی » گفت وگو می شود که دامنهٔ آن تا شهرستان خمین و اراک کشیده شده است. زبان ترکی محلی در دهستان رودبار تفرش و قسمتی از روستاهای شهرستان های فراهان، خنداب، کمیجان، شازند، اراک، ساوه و زرندیه رواج دارد.

« خلجی » گویش مردم خلجستان قم است اما در بعضی از روستاهای آشتیان و تفرش با آن گفت وگو می شود. در پاره ای از روستاهای شازند، خرقان و ساوه که ارمنی نشین اند و نیز در بخشی از شهر اراک که تا چند دههٔ قبل ارمنی نشین بوده، به زبان ارمنی صحبت می کنند.

افسانه ها و مثل ها
فرهنگ و ادب عامه سرشار از افسانه ها، قصه ها و مثل هایی است که ممکن است در تاریخ رسمی ضبط نشده باشند؛ اما در میان قصه ها، ترانه ها، لالایی ها، متل ها و مثل ها به صورت آهنگین از بزرگ ترها برای کودکان و نوجوانان نقل شده اند و موضوعات اخلاقی، اجتماعی و تربیتی را در بر می گیرند.
در گذشته در بیشتر شهرها و روستاها به دلیل محدودیت زبان نوشتاری و کتابت، زبان گفتاری و شفاهی از اهمیت ویژ های برخوردار بوده است و مردم این دیار سعی کرده اند که بخش عمد های از فرهنگ و ادب عامه را در قالب حکای تها، افسان هها و مث لها به نسلهای بعدی منتقل کنند. بیشتر افسان هها و حکای تها ریش ههای مشابه دارند؛ اما با کمی تفاوت در نقاط مختلف استان نقل میشد هاند. از جمله افسانهٔ کچل و بازرگان، کلاغ و یخ، گربه و پلنگ و آدمیزاد، قوز بالاقوز، عاقبت مرد طمعکار، نیکی کن و به دریا بینداز و … .
ضرب المثل ها و کنایه ها
ضرب المثل ها بخش مهمی از فرهنگ مردم اند که در برگیرندهٔ تجربه ها، ارزش ها و هنجارهای جامعه است و از نسلی به نسل دیگر منتقل می شوند. گرچه ضرب المثل ها جملات کوتاه و مختصری هستند، اما در آن ها نکات آموزنده ای است که به مخاطب انتقال می یابد. شاید محتوای بیشتر ضرب المثل ها با هم شباهت داشته باشند، ولی برحسب موقعیت جغرافیایی و فرهنگی مردم، واژگان آن ها با یکدیگر متفاوت اند.

 اُو که می ره به روخونه خویش بَخُوره بهتر از بیگانه. (خمین)
آبی که به رودخانه میره آشنا بخورد بهتر است تا بیگانه بخورد.
 آش نَخوُردِه و دُن (دهن) سُوخۡتِه. (اراک)
اشاره به کسی است که کاری را نکرده است؛ ولی باید پاسخ گویش باشد.
 تا گوساله گوُ بَشه دِلِ صاحِبشۡ اُوۡ می شه. (تا گوساله گاو شود دل صاحبش آب می شود). (اراک)
جگرها خون شود تا یک پسر مثل پدر گردد.
 چیزی که شُده پٰاره، وَصۡلِه وَرۡ نمی داره.
دلی که جریحه دار شد، التیام نمی پذیرد.
 اَزۡ دُمۡبِ خُودُم می گۡذَرُم؛ این وَصۡلَتِ را نَمی خوٰاهم. (دلیجان)
جلوی ضرر را از هر کجا که بگیری، فایده است.
 یِه سال بُخور نون و تَره و صَدۡ سٰال بُخور نون و کَرِه.
یک سال کمی سختی بکش تا نتیجهٔ بهتر و بیشتری دریافت کنی.
 رُتِ جُو و خوشٰارۡبُوَ؛ اَمّا رُتِ اَقانی خُوشٰانُوبَوَ. (وفسی)
جای چوب خوب می شود اما آسیب حرف التیام نمی یابد.
 اِز دِولتِیِ گندم تَلۡخِه اُوْ وامی خورِه. (ساوه)
به واسطه شخص یا اشخاص موجه، زیردستان نیز بهره می برند.
 گُمۡبِذِ بزرگ کامبار کایه. (ساوه)
گنبد بزرگ انباره کاه است. این ضرب المثل درباره کسی گفته می شود که هیکل تنومندی دارد، ولی از عقل و فهم عاری است.

بعضی از واژه ها و اصطلاحات محلی در استان مرکزی:

بَجّی = فرار کن
پٰازگینهِ = نردبان، راه پله
پِسّا = نوبت که بیشتر با گی همراه است. گیِ و پسّا
قاق = نفر آخر
ناسوُر = زخمی که به وسیلهٔ سرما بدتر شده باشد، جراحتی که به سختی درمان شود.
هِنوشَه = نفس نفس زدن

ترانه ها
یکی از فواید ضبط و ثبت ترانه ها حفظ ذخیره ای از آهنگ های کهن برای تقویت موسیقی علمی و ملی جامعه است. ترانه های عامیانه حاکی از عادات اخلاقی ملت ها و اقوام مختلف بوده و باعث ازدیاد، تحریک و تهییج فکری و روحی انسان می شوند. یکی از ترانه های معروف، مشکه زنی است که در روستاهای کمره (شهرستان خمین) خوانده می شود؛ بخشی از این ترانه چنین است:
مشکه مشکه سالاری         کرا (کره) بده به باری
امسال کرا گرانه                  به نرخ زعفرانه

مشکه جانم کرا کن             یک من به سنگ شا ١ کن
مشکه جانم غیرت کن           سنگ شا را قیمت کن
نمونهٔ دیگر ترانهٔ قالی بافی است که در تفرش و فراهان خوانده می شود.
سر دار بست بشینم روزگاری              دو تا قالی ببافم یادگاری
دو تا قالی صد رنگ                            ببافم با دل تنگ

لالایی ها
در مناطق مختلف استان مرکزی، لالایی ها و دو بیتی های محلی به طور خودجوش توسط زنان و مردان با ذوق در وزن های ساده سروده شده است.
نمونه ای از لالایی ها:
لا لا لا لا خوابت کنم من علی گوید که صد سالت کنم من
لا لا لا لا بخواب مادر عزیز من بخواب مادر
لا لا لا لا گل فندق بابات رفته توی صندوق برات بیاره کمی فندق
لا لا لا لا گل خشخاش باباش رفته خدا همراش
بازی های محلی استان مرکزی
بازی های محلی
بازی های محلی در نقاط مختلف استان از دو جهت قابل توجه است؛ یکی از این جهت که نسبت به بازی های جدید الکترونیکی از شادابی و طراوت بیشتری برخوردارند و دیگر این که علاوه بر معرفی بخشی از فرهنگ عامهٔ مردم، مهارت های اجتماعی را نیز در کودکان و نوجوانان تقویت می کنند. هر چند زندگی شهرنشینی و صنعتی امروزی امکان بعضی از بازی ها و سرگرمی های سودمند را از میان برده است ولی هنوز تعدادی از بازی ها در بعضی نقاط اجرا می شوند؛ برای مثال: قایم موشک بازی، کوشک مَلاق (معلق)، دوز بازی، الک دو لک، یک قل دو قل، کلاه بَبرَک، گرگم به هوا، تخم مرغ بازی در عید، چوب بازی در عروسی و … .
آیین ها و آداب و رسوم مردم
الف  آیین ها و آداب و رسوم مذهبی؛
ب  آیین ها وآداب و رسوم بومی وسنتی.
الف  دین و باورهای مذهبی
قبل از حملهٔ اعراب به ایران مردم این استان همانند سایر ایرانیان، دین زردشتی داشته و یکتاپرست بوده اند. وجود آتشکده های بزرگ، از قبیل آتشکدهٔ آتشکوه نیمور، وره در آشتیان، آتشکدهٔ خورهه در محلات، آتشکدهٔ فردقان در کمیجان و آتشکده های دیگر در شهرهای این استان دلیل بر این مدعا هستند. اما بعد از ورود اسلام به ایران، مردم به این دین الهی روی آوردند و هم اکنون بیش از ٩٩ درصد جمعیت استان را مسلمانان با مذهب شیعهٔ اثنی عشری تشکیل می دهند. چند دهم درصد از جمعیت شهرستان های اراک و شازند را مسیحیان ارمنی (گریگوری) تشکیل می دهند. چند دهم درصد از جمعیت استان نیز پیرو ادیان دیگرند. در این قسمت به برخی از باورهای مذهبی و مراسم مذهبی اشاره می شود.
خورشید گرفتگی و ماه گرفتگی: در بعضی از نقاط استان خورشید گرفتگی را کار اژدها می پنداشتند و در گذشته همزمان
با خورشید گرفتگی و ماه گرفتگی بر ظروف مس و طبل ها می کوبیدند تا اژدها به وحشت افتد و چشمهٔ نور را رها سازد.
مراسم نخل گردانی: روز عاشورای حسینی در محل ههای تفرش، مراسم نخل گردانی برگزار می شود. افراد مسن و پیشکسوتهای محله نخل را تزئین می کنند و هر یک از اعضای طایفهٔ سافزودن تصویر از فضای اختصاصیاکن محله، زیر یکی از تیرهای نخل را م یگیرند و پیشاپیش هیئ تهای سین هزنی و زنجیرزنی به حرکت در م یآیند و مردم نذورات خود را به کسی که جلوی نخل حرکت م یکند، م یدهند. در داخل اتاقک نخل تعزی هخوانی می نشیند و روضه و نوحهٔ سیدالشهدا(ع) را میخوانند. البته شبیه این مراسم در شهرهای خمین، نراق، بعضی از روستاهای منطقهٔ فراهان و دیگر نقاط استان نیز انجام میگیرد.
ب  آیین ها و آداب و رسوم بومی و سنتی

بازی های محلی استان مرکزی، مراسم بیل گردانی

مراسم بیل گردانی:
از حدود نیمهٔ اسفند هر سال، کشاورزان اهالی شهر نیمور و باقرآباد محلات برای لایروبی رودخانهٔ بزرگ نیمور یا شاه جوی به صورت دسته جمعی و مطابق زمین خود اقدام می کنند. بعد از پایان عملیات لایروبی همگی در کنار سد نیمور که از سدهای قدیمی و تاریخی استان است، جمع می شوند. این لایروبی ممکن است چند روز طول بکشد. هنگامی که بعد از لایروبی آب به پخشگاه (محل توزیع آب) می رسد، مردم جشن می گیرند و به شیوهٔ ورزش های پهلوانی اقدام به گرداندن بیل ها می کنند. بدین طریق که ٤ بیل را در یک دسته و ٣ بیل را در دسته ای دیگر به هم می بندند و افراد آن ها را برمی دارند و به دور سر خود می چرخانند. اگر بیل ها به هم نخورد، برنده است و مردم او را تشویق می کنند.

جشن کوسه ناقلدی (ناقالدی):
در روستاهای استان مرکزی ٤٠ روز پس از سپری شدن زمستان و ٥٠ روز باقی مانده به نوروز، جشن کوسه برگزار می شود که بسیار دیدنی است. در این مراسم تعدادی از چوپانان و جوانان و نوجوانان در نقش داماد (کوسه)، عروس با پوشیدن لباس ها و کلاه هایی از پوست و بستن زنگوله هایی به خود به در خانه ها رفته و شعر معروف « ناقالدی گُنده گنده، چهل رفته پنجاه مانده » را خوانده و پایکوبی می کردند. اگر صاحب خانه انعام و نیاز کوسه را کمی دیر می آورد، کوسه غش می کرده و از آنجا که غش کردن کوسه را بَدیُمن می دانستند به محض آمدن کوسه، تنقلات، خوراکی و پول برای کوسه می آوردند. این رسم که به لحاظ ریشه های تاریخی در شمار نمایش های آیینی آورده می شود، به نام های کوسه گری در تفرش، کوسه کوسه در ساوه، کوسه گَلدی در روستاهای شاهسون نشین و نقاط ترک نشین، ناقالدی در اراک و مانند این هاست و با تفاوت هایی در سایر مناطق ایران نیز وجود داشته است. جشن کوسه ناقلدی یادآور جشن سده (از جشن های ایران باستان) است که مردم با پشت سرگذاشتن سرمای شدید زمستان، نوید فرا رسیدن نوروز را جشن می گرفتند.
مراسم ازدواج: انجام تشریفات و رعایت آداب و رسوم ازدواج در استان مرکزی از زیبای یها و جذابی تهای خاص خود برخوردار است. خواستگاری توسط واسط های از سوی خانوادهٔ داماد، نشست خانوادهٔ عروس و داماد و فامی لهای نزدیک برای خرج بری، بله برون و تعیین مهریه، برگزاری مجلس عقد، حنابندان، عروس برون (بردن عروس)، مراسم پا انداز جلوی عروس، شام شب سوم (داماد سلام)، دعوت شب هفتم، برگزاری پاتختی و پا گشا برای عروس و داماد از جمله مراسمی هستند که با رعایت تمام آداب و رسوم سنتی از سوی خانوادهٔ عروس و داماد انجام می شوند.
مراسم شب چله: شب اول زمستان را شب چله می گویند. در این شب خانواده های فامیل عروس و داماد به خانهٔ بزرگ ترها می روند و در آن جا بعد از خوردن شام، انواع میوه و شیرینی صرف می کنند و تا نیمه های شب شعر، قصه و هم چنین دیوان حافظ و شاهنامه می خوانند. در این شب هفت نوع خوراکی و تنقلات از جمله کدوی پخته، هندوانه، قاووت و باسلُق می خورند. خانواده های داماد که دختری را به نامزدی پسرشان انتخاب کرده اند، هدیه ای برای او می فرستند که به آن شب چله ای می گویند. در اکثر روستاها در شب چله گوسفندی را که در فصل تابستان و پاییز پرواری کرده اند، ذبح کرده و برای مصرف میهمان به عنوان شام می پزند.
مراسم چهارشنبه سوری و عید نوروز: در آخرین شب چهارشنبهٔ سال مردم استان مرکزی هنگام غروب آفتاب آتش روشن می کنند و با گفتن جملاتی مثل زردی من از تو، سرخی تو از من، غم برو، شادی بیا، نکبت برو، شادی بیا، محنت برو، روزی بیا، سیاه برو، قرمز بیا از روی آتش می پرند و شادی می کنند. همچنین هنگام تحویل سال جدید، همهٔ اعضای خانواده اطراف هفت سین می نشینند و دعا و قرآن می خوانند تا سال جدید شروع شود. بعد از تحویل سال اعضای خانواده دست پدر و مادر را می بوسند و پدر به تمامی اعضایخانواده، تخم مرغ، جوراب و مقداری پول عیدی می دهد و شروع به خوردن شیرینی و تنقلات داخل سفره می کنند.

مراسم هدیه دادن به مناسبت های خاص، مثل خرید منزل، اتومبیل و سایر وسایل خانه نیز در مناطق مختلف استان به فراخور وضعیت مالی افراد برگزار می شود که از آن با عنوان سرمنزلی یا سرماشینی و... یاد می شود. جشنوارهٔ انار در ساوه، جشنوارهٔ انگور در هزاوه، جشنوارهٔ گل محلات و مراسم جشن درو (اول تابستان) در فراهان از مراسمی است که هر ساله برگزار می شود.

نوع پوشش سنتی مردم استان مرکزی
نوع پوشش و چگونگی آن متأثر از فرهنگ هر جامعه ای است؛ گرچه بخشی از آن نیز تابعی از شرایط اقلیمی و آب و هوایی است. به عنوان مثال نوع پوشش نقاط سرد و کوهستانی استان با نقاط هموار و دشت متفاوت است. در حال حاضر نیز نوع پوشش نقاط روستایی بیشتر جنبهٔ سنتی دارد و پوشش در نقاط شهری تحت تأثیر شرایط رسمی و اداری تغییر یافته است. تا سه یا چهار دههٔ قبل پوشاک بیشتر نقاط استان به ویژه روستاها عمدتاً محلی بوده و تهیه و دوخت آن ها در محل زندگی افراد صورت می گرفته است اما در سال های اخیر گسترش ارتباطات و شهرنشینی باعث تحول در نوع پوشش مردم استان شده است. به طور کلی می توان نوع پوشش سنتی مردم استان مرکزی در گذشته را به شرح زیر تقسیم بندی کرد:
الف  سرپوش زنانه شامل: روسری، چارقد، کلاه (نقاط ترک نشین)، پیچیه (روبند)، چادر، کلاغی؛
ب  تن پوش زنانه شامل: کوینک (مناطق ترک نشین)، شلیته، تنبان، چین و پاچین، کت و جلیقه؛
پ  پاپوش زنانه شامل: اُرُسی، گیوه، چکمه، گالش و دمپایی روبسته؛
ت  سرپوش مردانه شامل: کلاه نمدی، کلاه عرقچین، کلاه کاموایی، کلاه حصیری، آفتابگردان، کلاه پشمی (کلاه گوشی)؛
ث  تن پوش مردانه شامل: پیراهن (کوینک)، پیراهن سرداری، کولجه، پوستین، جلیزقه (جلیقه)، شال و مچ پیچ و کینک (لباس چوپانان)؛
ج  پاپوش مردانه شامل: جوراب پشمی، گیوه، گالش، کفش چرمی، پوتین چرمی، چکمه های لاستیکی و چارق.


هنرهای دستی استان
استان مرکزی مهد پرورش هنرهایی است که نشانگر فرهنگ غنی این مردم بوده و به دلیل آن که تبلور عینی فرهنگ اصیل، بومی، مردمی و معنوی کشورمان است، همواره معرف خصوصیات بارز و شاخص هنر و تمدن این مرز و بوم چه در داخل و چه در خارج از کشور بوده است. امروزه نیز در این استان هنرمندان و صنعتگرانی وجود دارند که همچون گذشتگان خویش بی ادعا در پی تعالی هنرخویش اند.

از گذشته های دور، استان مرکزی به عنوان یکی از مراکز صنعتی و قطب های مهم در صنایع دستی به همگان شناسانده شده است. فرش دستباف استان مرکزی با نام تجاری فرش ساروق و جیریا در جهان مشهور شده است و کمتر موزه ای است که مزین به آثار هنرمندان و صنعتگران فرشباف استان نباشد. گلیم استان به خصوص گلیم ساوه از دوران صفوی با سابقهٔ درخشان تولید شده و در حال حاضر گلیم گل برجستهٴ استان در کشور پرآوازه است.

مسگری نیز در اراک و تفرش سابقه ای دیرینه دارد. از دیگر رشته های صنایع دستی در استان که قابلیت ها و زمینه های رشد و فعالیت زیادی دارند، می توان از طراحی و نقشه کشی فرش، رفوگری، رنگرزی سنتی، جاجیم بافی، هنرهای چوبی شامل: منبت کاری و کنده کاری روی چوب، معرق، محرق (با ساقهٔ گندم)، پیکرتراشی، نازک کاری چوب، مشبک، ساخت سازهای سنتی و خراطی، صنایع فلزی شامل: قلمزنی روی مس، مسگری، سفیدگری، چلنگری، علامت سازی و دیگر رشته ها: آینه کاری، گچبری سنتی، سوزن دوزی و رسته های وابسته به آن، گیوه بافی و گیوه دوزی (در وفس و سنجان) البته محلی، سرامیک سفالگری و مجسمه سازی، صنایع دستی تکمیلی و تلفیقی، بامبوبافی، تراش سنگ های قیمتی و نیمه قیمتی، تذهیب و نگارگری، بافتنی های سنتی، عروسک های محلی و … که بالغ بر ٦٦ رشته می باشند، نام برد. هنر خوش نویسی نیز جایگاه ویژه ای در استان دارد و استاد فتحعلی واشقانی فراهانی از خوش نویسان مشهور و از چهره های ملی است.




نظرات  (۳)

سلام  چرا از وبلاگت کسب درامد نمی کنی فقط کافیه یه کد تو وبلاگت بذاری بعد هر کسی که بیاد تو وبلاگت 200 ریال به حساب تو میاد. اول باید تو سایت این ↓↓↓↓↓↓↓↓ ثبت نام کنی.

 

 

http://tagged.blogsky.com

عالییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییی
بود خیلی به دردم خورد
مچکرم عالی بود