تور لحظه آخری، تور ترکیه، تور ارزان، بانک اطلاعات تور

تور لحظه آخری، اطلاعات تور، تور لحظه آخری ترکیه، تور لحظه آخری استانبول، تور لحظه آخری کیش

تور لحظه آخری، تور ترکیه، تور ارزان، بانک اطلاعات تور

تور لحظه آخری، اطلاعات تور، تور لحظه آخری ترکیه، تور لحظه آخری استانبول، تور لحظه آخری کیش

پست ویژه تور آنتالیا ویژه نوروز 97/ 10 شب از 4،790،000 تومان

پست ویژه تور مالدیو ویژه نوروز 97/ 5 شب از 9،050،000 تومان

طبقه بندی موضوعی
تور تایلند تور تایلند تور آنکارا تورآنکارا تور لحظه آخری دیتا تور، مرجع تور های لحظه آخری قیمت بلیط قطار مشهد تهران قیمت بلیط قطار مشهد تهران رزرو هتل در مشهد رزرو هتل در مشهد تور ارزان استانبول یشنهادات شگفت انگیزی برایتان داریم تور استانبول تور استانبول تبلیغ متنی جهت اطلاع از تعرفه ها کلیک کنید

Code center

دریافت تور در تلگرام

جغرافیای طبیعی استان مرکزی

موقعیت جغرافیایی استان

استان مرکزی با مساحتی حدود ۲۹۱۲۷ کیلومتر مربع کمتر از 1/82 درصد از کل مساحت کشور را در برگرفته است. استان مرکزی بین ۳۳ درجه و ۳۰ دقیقه تا ۳۵ درجه و ۳۵ دقیقهٔ عرض شمالی و بین ۴۸ درجه و ۵۷ دقیقه تا ۵۱ درجهٔ طول شرقی از نصف النهار مبدأ قرار دارد. این استان در مسیر راه های اصلی غرب و جنوب کشور واقع شده و قرار گرفتن بین دو استان مهم اصفهان و تهران موقعیت ویژه ای به آن داده است.

کوه های استان مرکزی

ناهمواری های استان

ناهمواری های استان به دو صورت کوهستانی و سرزمین های هموار دیده می شوند.
۱ کوهستان ها: کوه های استان مرکزی تحت تأثیر نیروهای کوه زایی، در دورهٔ ترشیاری شکل گرفته و در جهت شمال غربی  جنوب شرقی کشیده شده اند. ۷۵ درصد از مساحت استان را ناهمواری ها تشکیل داده اند. در استان دو دسته ناهمواری وجود دارد.
  • کوه های مرکزی (در شهرستان های کمیجان، تفرش و قسمت هایی از ساوه)
  • زاگرس (در شهرستان های شازند و خمین)

مهم ترین کوه های استان، کوه های « راسوند » در جنوب شازند و کوه « سفیدخانی » در جنوب اراک اند و بلندترین قلهٔ استان به نام « شهباز » (۳۸۸ متر ارتفاع) در کوه های راسوند قرار دارد. 

۲ سرزمین های هموار: در دورهٔ کواترنری در این ناحیه، آب و هوای مرطوبی حکمفرما بوده است. در اثر بارش، رسوباتی از نواحی مرتفع به سرزمین های هموار انتقال یافته و به تدریج دشت های حاصل خیز را تشکیل داده است؛ از جمله دشت هایی چون دشت فراهان، دشت شازند، دشت ساوه و دشت زرند. پست ترین نقطهٔ استان، دشت مسیله با ارتفاع ۹۵۰ متر از سطح دریاست.

آب و هوای استان

آب و هوای استان

تنوع اقلیمی از ویژگی های بارز استان مرکزی است؛ آب و هوای استان مرکزی به شدّت بستگی به ارتفاعات و وجود رشته کوه هایی دارد که در استان کشیده شده است. امتداد و ارتفاع این کوه ها طوری است که مانع از رسیدن توده های مرطوب هوا از منابع رطوبتی همجوار به استان می گردند. تابستان های طولانی، خشک و گرم و زمستان های سرد و طولانی از خصوصیات این منطقه است.

عوامل مؤثر بر آب و هوای استان
۱ ارتفاع و جهت آن: همان طوری که در نقشهٔ ناهمواری ها مشاهده کردید، ۷۵ درصد وسعت استان مرکزی را سرزمین های ناهموار تشکیل می دهند. این وضعیت موجب جذب رطوبت و تعدیل دما شده و منابع مناسبی را برای کشاورزی و دامداری در قسمت غرب و جنوب غرب فراهم کرده است. جهت ناهمواری ها نیز در تغییر دما و بارش مؤثر است، برای مثال در شهرستان شازند جهت و ارتفاع کوه ها باعث شده بیشترین بارندگی را در استان داشته باشد.
۲ توده های هوا: استان مرکزی تحت تأثیر تمام توده های مختلف هوا که بر آب و هوای ایران تأثیر می گذارند، قرار دارد؛ ولی بیشترین تأثیر را توده های مرطوب غربی، سودانی و سرد قطبی بر آب و هوای استان دارند.

در استان ٥ نوع آب و هوای خشک گرم، خشک نیمه گرم، نیمه خشک نیمه سرد، نیمه خشک سرد و نیمه مرطوب سرد وجود دارد. تنوع آب و هوایی استان مدیون ارتفاعات آن است به طوری که هرچه به ارتفاعات استان نزدیک می شویم (شرق به غرب و جنوب غرب) بارش بیشتر و دما کاهش می یابد. بیشترین مساحت استان را آب و هوای « نیمه خشک نیمه سرد » و کمترین آن را « نیمه سرد مرطوب » تشکیل می دهد. بیشترین بارندگی استان مربوط به آب و هوای « نیمه سرد مرطوب » است. (مثال محدوده شهرهای شازند و هندودر) و کمترین بارندگی مربوط به آب و هوای « خشک گرم » است (مثال بخش هایی از شهرستان زرندیه و دلیجان).

منابع طبیعی استان مرکزی

منابع طبیعی استان 

جنگل

از مهم ترین منابع طبیعی تجدید شونده، گیاهان موجود در جنگل ها و مراتع اند که اگر مورد بی مهری و بی توجهی انسان ها قرار نگیرند و انسان ها زمینهٔ تضعیف یا نابودی آنها را فراهم نکنند، هیچگاه به اتمام نمی رسند. گیاهان سبز جزء بزرگ ترین گروه از موجودات زندهٔ کرهٔ زمین هستند و با قدرت زادآوری و تکثیری که دارند، اگر درست بهره برداری شوند، توسعهٔ اقتصادی جامعه را به ارمغان خواهند آورد. سطح جنگل های طبیعی استان مرکزی ۱۵۱۲۷/۵۴۷۱ ۱۵۱۲۷ هکتار است که در بعضی از مناطق استان از جمله شهرستان های ساوه، تفرش و شازند دارای تاج پوشش بین ۵ تا ۱۰ درصد و در سایر مناطق استان مثل دلیجان، محلات، خمین، اراک، کمیجان و زرندیه موجودی تاج پوشش بین ۱ تا ۵ درصد است.

پارک های جنگلی استان: مجموع پارک های جنگلی موجود در استان شامل ۱۰ پارک جنگلی دست کاشت
است که در پنج شهرستان تابعهٔ استان به مساحت ۱۵۶۴ هکتار به شرح زیر موجود است:
۱ پارک جنگلی شهید باهنر اراک به مساحت ۲۱۲ هکتار؛
۲ پارک جنگلی میان راهی کرَّک اراک به مساحت ۳۰۷ هکتار؛
۳ پارک جنگلی شهید رجایی اراک به مساحت ۵۰ هکتار؛
۴ پارک جنگلی چپقلی اراک به مساحت ۵۵۰ هکتار؛
۵ پارک جنگلی شهید چمران ساوه به مساحت ۱۰۰ هکتار؛
۶ پارک جنگلی ۱۵ خرداد دلیجان به مساحت ۱۲۹ هکتار؛
۷ پارک جنگلی بوجهٔ خمین به مساحت ۶۵ هکتار؛
۸  پارک جنگلی ولایت خمین به مساحت ۱۰۰ هکتار؛
۹ پارک جنگلی کوه آشتیان به مساحت ۴۲ هکتار؛
۱۰  پارک جنگلی آشتیان به مساحت ۹ هکتار.

مراتع
بخش اعظم پوشش گیاهی مراتع استان مرکزی را گیاهان بوته ای تشکیل داده اند. این گیاهان به تبعیت از شرایط محیط از تنوع زیادی برخوردارند. مراتع حدود ۶۶ درصد کل استان را پوشش می دهند و بزرگ ترین نقش را در جذب بارش و مهار جریان های سطحی آب و در نتیجه جلوگیری از فرسایش خاک و ایجاد سیلاب ایفا می کنند.

مناطق ویژه طبیعی در استان مرکزی
استان مرکزی به علت وجود اقلیم های متنوع تنوع زیستی گسترده ای دارد به طوری که: حدود ۳۳۵ گونهٔ جانوری شامل: ۵۳ گونه پستاندار، ۲۰۵ گونه پرنده، ۵۴ گونه خزنده، ۴ گونه دوزیست و ۱۹ گونه ماهی در این استان زندگی می کنند.  حدود ۱۳۳۶ گونهٔ گیاهی در قالب ۴۷۶ جنس و ۷۴ خانواده شامل: ۱۰۱۹ گونهٔ علفی، ۱۵۱ گونهٔ بوته ای، ۱۲۵ گونهٔ درختچه ای و ۴۱ گونهٔ درختی در فهرست دارایی های استان ثبت شده اند. حفاظت از منابع طبیعی، حیات وحش و توسعهٔ زیستگاه های حفاظت شده از جمله اقدامات لازم در حفظ محیط زیست طبیعی استان است.

  • پازن نماد محیط زیست طبیعی استان مرکزی است که در نقاط مرتفع کوهستانی و صعب العبور استان مثل منطقه حفاظت شده هفتاد قله و پناهگاه حیات وحش راسوند زیست می نماید. علت انتخاب پازن که در بین ساکنان استان به تگه نیز شهرت دارد به عنوان نماد زیست محیطی تداوم زیستی، رکورد شاخ ها و زادآوری است. 

مناطق حفاظت شده محیط زیست استان مرکزی

 نام منطقه     وسعت به هکتار درجه حفاظتی محل جغرافیایی


۱ هفتاد قله       ۹۷۴۳۷             حفاظت شده              اراک
۲ الوند              ۷۲۰۰               حفاظت شده             خمین
۳ جاسب           ۱۷۱۰۰             پناهگاه حیات وحش   دلیجان
۴ راسوند           ۱۰۵۰۰             پناهگاه حیات وحش   شازند
۵ غار نخجیر          ۱                 اثر طبیعی ملی         دلیجان
۶ بازرجان            ۲۵۷۰۰           شکار ممنوع             تفرش
۷ تالاب میقان       ۲۵۰۰۰          شکار ممنوع              اراک


مناطق تحت مدیریت حفاظت محیط زیست استان مرکزی
١ منطقۀ حفاظت شده هفتاد قله اراک: این منطقه در ٢٥ کیلومتری شرق اراک و ١٥ کیلومتری شمال  غربی محلات واقع شده است. میانگین بارندگی سالیانه آن ٣٤٩ میلی متر و نوسان درجه حرارت از ٣٠ - درجه تا ٣٨+ درجه است. بلندترین قله آن برف شاه ( ۲۹۹۳ متر) است. دره چکاب و سیبک از مهمترین دره هایی است که با داشتن چشمه هایی به همین نام محل تردد و آبشخور وحوش است. مهمترین گونه های جانوری این منطقه عبارتند از: کل، بز، قوچ، پلنگ، گربهٔ وحشی، شغال، کبک، تیهو، هوبره و ….
٢ پناهگاه حیات وحش جاسب دلیجان: در شمال نراق واقع شده، بلندترین قله آن کوه ولیجا ( ٣١٥١ متر) است، میزان بارندگی میانگین سالانه آن ٢٥٩ میلی متر و میانگین درجه حرارت آن ٥ تا ١٥ درجه سانتی گراد است. منطقه جاسب محل اتصال رویشگاه زاگرس شمال غربی با ارتفاعات ایران مرکزی است. مهمترین گونه های جانوری این منطقه عبارتند از: قوچ، میش، پلنگ، بلدرچین، روباه، خرگوش و ….
٣ پناهگاه حیات وحش راسوند شازند: در ١ کیلومتری جنوب شهر شازند واقع شده میانگین بارش آن ٤٣٠ میلی متر و میانگین درجه حرارت منطقه بین ٠ تا ١١ درجه است. بلندترین قله استان به نام شهباز ( ٣٣٨٨ متر) در این محدوده واقع شده است. مهمترین گونه های جانوری آن عبارتند از: کل، قوچ، میش، پلنگ، گرگ، روباه، گراز، کفتار، خرگوش، دارکوب، مار شاخدار، افعی قفقازی و ….
٤ منطقه حفاظت شدۀ الوند خمین: این منطقه در امتداد رشته کوهی به همین نام در ٢٠ کیلومتری شهرستان خمین و ٣٠ کیلومتری جنوب شرقی شهرستان شازند واقع شده است. بلندترین نقطه آن قله الوند ( ٣۰٩٦ متر) می باشد. متوسط بارش ٣٨٠ میلی متر و حداکثر و حداقل دما ٣٨ و ٣١ - درجه است. تنوع زیستی منطقه الوند در هیچ نقطهٔ دیگری از محدوده های جنوبی استان تکرار نشده است.  این منطقه ١٢ درصد پرندگان ایران و ٤٤ درصد پرندگان استان و 8/8 از پستانداران کشور را داراست. مهمترین گونه های جانوری این منطقه عبارتند از: کل، بز، پلنگ، گراز، خرگوش، مار آتشی، مار شاخدار، عقاب،
شاهین، شاه بوف، طوقه بنفش و ….
۵  منطقه شکار ممنوع تالاب قیطان: در ١٥ کیلومتری شمال شرقی اراک واقع شده است. ارتفاع متوسط آن از سطح دریا ١٧٠٠ متر و میزان بارندگی سالانه آن ٢٥٨ میلی متر است. این تالاب ٦٨ درصد پرندگان منطقه و ٢٧ درصد پرندگان کشور را در خود جای داده است. یکی از پستانداران بسیار نادر منطقهٔ گونهٔ زرده بر یا پلنگ موش است که در حال انقراض است. جمعیت درنای معمولی در این منطقه نسبت به سایر زیستگاه های درنا در کشور قابل توجه است.
۶  منطقه شکار ممنوع بازرجان تفرش: در فاصله ٢ کیلومتری شمال شهر تفرش قرار دارد. بلندترین قلهٔ منطقه کوه توال ( ۲۳۹۶ متر) است رودخانه قره چای از سمت غرب وارد منطقه شده و از سمت شمال شرقی خارج می شود. مهمترین گونه های جانوری این منطقه عبارتند از: کل، بز، کاراکال، گداز، کفتار، سمور، کبک، تیهو و انواع پرندگان شکاری.
۷ اثر طبیعی ملی غارچال نخجیر: در ٨ کیلومتری شرق شهر دلیجان و فاصله ٣ کیلومتری جادهٔ آسفالته دلیجان  نراق قرار گرفته است. غار در منطقه ای گود به نام چال نخجیر واقع شده که در گذشته شکارچیان شکارها را از نقاط مختلف به این منطقه رم داده و شکار می کردند. این غار در سال ١٣٦٨ شناسایی و از سال ١٣٨٤ به عنوان اثر طبیعی ملی معرفی شد.

منابع آب استان مرکزی

منابع آب استان

کل حجم تخلیه از منابع آب استان حدود 4/55 میلیارد مترمکعب است که از این مقدار سهم آب های زیرزمینی حدود 3/18 میلیارد مترمکعب و سهم آب های سطحی حدود 1/37 میلیارد متر مکعب است. این میزان آب توسط چاه های عمیق، نیمه عمیق چشمه ها، قنوات، سدها در بخش های کشاورزی، شرب و صنعت مورد بهره برداری قرار می گیرند. از مقدار کل آب مازاد خروجی از استان ۲۰۰ میلیون متر مکعب آن در مخزن سد پانزده خرداد، ۲۹۰ میلیون مترمکعب در مخزن سد الغدیر ساوه و در حدود ۱۰۰ میلیون متر مکعب آن در مخزن سد کمال صالح ذخیره و مورد بهره برداری قرار می گیرد.

حوضه های آبریز استان
پستی و بلندی های موجود در سطح استان حوضه های آبریز مختلفی را به وجود آورده اند که شامل پنج حوضهٔ آبریز و زیر حوضه های بسیاری است. حوضه های آبریز اصلی استان عبارت اند از:
۱ حوضۀ آبریز قره چای: این حوضه شامل نواحی جنوب غرب، غرب، شمال غرب و شمال شرق استان است. سرشاخه های اصلی رودخانه در دشت های آستانه، نهرمیان و شازند قرار دارد که پس از مشروب کردن این دشت ها در جهت شمال ادامه مسیر داده و از دشت های شرا، کمیجان، خنجین، تلخاب و ساوه نیز عبور می کند. در طول مسیر شاخه های متعددی به رودخانه ملحق می شوند که از جمله می توان به رودخانه های آب کمر (از دشت تفرش) و سیمینه رود از استان همدان اشاره کرد.

۲ حوضۀ آبریز رودخانۀ قمرود: این حوضه شامل نواحی جنوب، جنوب شرق و شرق استان است. سرشاخه های اصلی رودخانه در دشت های خمین و گلپایگان (استان اصفهان) قرار دارد. در دشت خمین از نواحی جنوبی و جنوب شرقی آن، دو رودخانهٔ نیشهر و خشک از ارتفاعات آن نواحی سرچشمه می گیرند و در ابتدای شهر خمین به یکدیگر ملحق می شوند و رودخانهٔ خمین را تشکیل می دهند. این رودخانه پس از سیراب کردن دشت خمین و دریافت چند شاخهٔ فرعی در محل خروجی این دشت، رودخانهٔ گلپایگان نیز به آن می پیوندد و پس از آن به رودخانهٔ لعل بار تغییر نام می دهد. این رودخانه پس از مشروب کردن دشت دلیجان و محلات و دریافت چند شاخهٔ دیگر از جمله رودخانهٔ شور که از دشت موته سرچشمه می گیرد، وارد سد پانزده خرداد می شود.
۳ حوضۀ آبریز کویر میقان: این حوضه شامل نواحی مرکزی استان است و به صورت یک حوضهٔ بسته می باشد. دریاچهٔ کویر میقان به عنوان کم ارتفاع ترین نقطهٔ این حوضه، محل تجمع روان آب های سطحی و جریان های آب زیرزمینی حاصل از دو رودخانهٔ فصلی شهرآب و قره کهریز است.
۴ حوضۀ آبریز سرشاخه های دز: این حوضه در نواحی جنوب غرب استان قرار دارد و منطقهٔ دشت میرقاسم را نیز شامل می شود. دو رودخانهٔ مهم این حوضه به اسامی قلعه نو و بزرگ در بالادست روستای دوآب به یکدیگر می پیوندند و رودخانهٔ تیره را تشکیل می دهند که بر روی این رودخانه سد کمال صالح احداث شده است.
۵ حوضۀ آبریز رودخانۀ سرود: این حوضه در نواحی شمالی استان واقع است و مناطق دشت زرند را شامل می شود. جریان های سطحی این حوضه به رودخانهٔ سرود منتهی می شوند. این رودخانه به دریاچه نمک قم می ریزد.

آب های زیر زمینی
حدود نیمی از آب مورد نیاز استان، از طریق آب های زیر زمینی شامل چاه های عمیق، نیمه عمیق، چشمه ها و قنات ها تأمین می شود. چشمه های موجود در استان همانند: چشمهٔ عمارت، چشمهٔ عباس آباد، چشمهٔ پنجعلی، چشمهٔ اسکان، چشمهٔ انجدان،
چشمهٔ محلات، چشمهٔ سنگستان و چشمهٔ بالقلو نقش مهمی در تأمین آب مصرفی استان دارد.

قنات مخروطی ابراهیم آباد، قدیمی ترین قنات ایران است که سر راه قم به اراک قرار دارد. در ابراهیم آباد، قناتی وجود دارد که شکل ظاهری آن با قنات های دیگر فرق دارد. این قنات، مخروطی است. به طور معمول مقنّی برای حفر چاه قنات کلنگش را که دسته اش نیم متر است، برمی دارد و دایره ای به شعاع یک متر می زند. بعد هم این دایره تا پایین ادامه پیدا می کند. اما این چاه، مخروطی شکل است؛ یعنی هر چه چاه به سمت پایین می رود، بازتر می شود. رفتن داخل این قنات، کار سختی است؛ آنها که رفته اند، می گویند دیواره های چاه، سنگ چین شده و سنگ ها را با ملات کنار هم گذاشته اند. دیوارهٔ این قنات آبزا است و از آن، آب بیرون می زند.


نظرات  (۱)

۲۹ آذر ۹۴ ، ۱۰:۵۵ jgkkkmktjjtjgtjgir
very bad bad bad bad abda